14 november 2015 - Maastricht

Op zaterdag 14 november 2015 vond in Maastricht het Hematoncongres plaats met de naam 'Hematologische kanker, nu en later'.

De zaal - foto Lodie Suiker

Harry Schouten, hoogleraar en als internist-hematoloog verbonden aan het Maastricht UMC+, hield de presentatie 'De Mosastudie, lange termijn gevolgen van de behandelingen'. De medische wereld is te lang gericht geweest op het genezen van mensen en in het geval van hematologische kanker gaat het dan vaak om intensieve, zeer belastende therapie, vertelde Schouten. Volgens de huidige inzichten is er meer aandacht voor de kwaliteit van leven, zowel tijdens de behandeling als daarna.

Mosastudie

In de Mosastudie worden mensen, uit Limburg of Zuidoost-Brabant die een stamceltransplantatie hebben ondergaan of een Hodgkinlymfoom hebben gehad, vergeleken met een groep 'gezonde' mensen. Dit gebeurt door een uitgebreide medische screening. De uitkomsten van deze studie zullen misschien lange termijn gevolgen aan het licht brengen en waarschijnlijk aangeven dat de stamcelgetransplanteerden en ex-Hodgkinpatiënten gemiddeld tien jaar ouder zijn dan hun kalenderleeftijd.

Harry Schouten belichtte in zijn presentatie het proces van stamceltransplantatie, een behandeling die bij non-Hodgkin, leukemie en multipel myeloom kan worden toegepast. Waar loop je tegenaan als het besluit tot transplanteren genomen is? Kan een patiënt gebruik maken van zijn eigen stamcellen, dus een autologe stamceltransplantatie ondergaan? In dit geval zijn er geen immunologische problemen, maar wel een kans op besmetting met kankercellen. Vaak is er sprake van een allogene stamceltransplantatie en ontvangt de patiënt stamcellen van een donor. Hier geen 'besmettingsgevaar', maar wel afweerproblematiek. De kans op fatale complicaties ligt bij allogene stamceltransplantaties duidelijk hoger, omdat er nogal eens de graft-versus-hostziekte optreedt en de hoge dosis therapeutische middelen te intensief blijken te zijn. Gelukkig zijn er veel stamcelgetransplanteerden die na hun behandeling een nieuw leven hebben gekregen.

De Mosastudie zal hopelijk meer inzicht geven in de huidige fysieke toestand van de stamcelgetransplanteerden en ex-Hodgkinpatiënten ten opzichte van de groep 'gezonde' mensen. Ze kan op die manier leiden tot aanbevelingen voor de behandelingstrajecten in de toekomst. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Kelly Kleinen en Nicole van Yperen, die er binnen enkele jaren op hopen te promoveren.

Therapie

Leo Sijben, arts en psychotherapeut te Eckelrade, had als onderwerp voor zijn presentatie 'Je emotionele evenwicht tijdens kanker, zin en onzin van psychologische behandeling'. Aan de hand van voorbeelden uit zijn eigen praktijk schetst Sijben de gemoedstoestand van mensen die geconfronteerd worden met kanker. Wat doet het met je? Wat doet het met je omgeving? Vaak denk je het wel zelf te kunnen oplossen, maar soms zie je door de vele emoties niet meer welke weg je het beste in kunt slaan. Aanvankelijk wordt de noodzaak van een behandeling ontkend, maar de hulp van een psychotherapeut kan er aan bijdragen de knoop van allerlei gevoelens te ontwarren. Je krijgt meer inzicht in je eigen situatie. Het is belangrijk dat je naasten in dit proces betrokken worden. Zowel tijdens het ziekteproces als na de ziekte is begeleiding van je psyche van belang.
Leo Sijben schetst dat de manier waarop mensen reageren op een bepaalde situatie vaak voorspelbaar is. Het is een middel om de ander beter te begrijpen en dat is zeker in het geval van een ernstige ziekte belangrijk. Ook mindfulness wordt als therapie toegepast. Echte aandacht voor de mens in een moeilijke periode doet goed.